१९६२ साली हरियाणातील करनाल या छोट्याशा गावात एका मुलीचा जन्म झाला. नाव ठेवलं – कल्पना. लहानपणापासूनच ती आकाशाकडे बघत बसायची. तिला विमानं, तारे आणि चांद्रमा यांचं वेडच होतं. गावातील लोक म्हणायचे – “मुलगी असून एवढी मोठी स्वप्नं?” पण कल्पना हसून उत्तर द्यायची – “एक दिवस मी नक्की आकाशात जाईन.”
शिक्षणात ती हुशार होती. करनालमधील शाळा पूर्ण केल्यावर तिने पंजाब इंजिनिअरिंग कॉलेज, चंदीगड येथून एरोनॉटिकल इंजिनिअरिंग पदवी घेतली. एवढ्यावर ती थांबली नाही. अमेरिकेत गेल्यावर तिने University of Texas मधून मास्टर्स आणि University of Colorado मधून Ph.D. in Aerospace Engineering पूर्ण केली.
या जिद्दी मुलीची स्वप्नं आता पंख पसरायला तयार झाली होती. १९९५ मध्ये तिची NASA Astronaut Corps मध्ये निवड झाली. हा भारतासाठी अभिमानाचा क्षण होता – कारण एका भारतीय मुलीने अंतराळवीर होण्याचं स्वप्न प्रत्यक्षात उतरवलं होतं.
🌠 पहिला अवकाशप्रवास
१९ नोव्हेंबर १९९७ रोजी कल्पना चावला पहिल्यांदा स्पेस शटल कोलंबिया (STS-87) मधून अवकाशात गेली. तिने तब्बल ३७२ तास अवकाशात घालवले. ती भारतातून जाणारी पहिली महिला अंतराळवीर ठरली. लाखो भारतीयांसाठी तो क्षण अभिमानाचा होता.
🌌 दुसरा प्रवास – दुर्दैवी शेवट
२००३ मध्ये ती पुन्हा स्पेस शटल कोलंबिया (STS-107) मोहिमेत सहभागी झाली. १६ दिवसांचे वैज्ञानिक प्रयोग यशस्वी झाले. पण परतीच्या प्रवासात १ फेब्रुवारी २००३ रोजी स्पेस शटल वातावरणात प्रवेश करताना फुटलं. सातही अंतराळवीरांचा मृत्यू झाला.
त्यातच आपली कल्पना चावला देखील हरवली.
कल्पना चावला जरी आज आपल्यात नसली, तरी तिचा संदेश अजूनही प्रत्येकाला प्रेरणा देतो –
तिचं आयुष्य सांगतं – “आकाश मर्यादा नाही, तर सुरुवात आहे.”
स्वप्नं कितीही मोठी असली तरी मेहनत आणि जिद्द असेल तर ती पूर्ण होतात.
लिंग, परिस्थिती, अडचणी काहीही असोत – आकाश सुद्धा तुमचं असतं.