कहाणी
टेनालीरामाची नवी गोष्ट : तांदळाची शक्कल
विजयनगरच्या राज्यात एकदा प्रजेतून मोठी तक्रार आली की बाजारात तांदळाचे भाव दिवसेंदिवस वाढत आहेत. गरीब जनतेला दोन वेळचं जेवण मिळणं कठीण झालं होतं. राजा कृष्णदेवराय स्वतःही यामुळे चिंतेत पडला. त्याने दरबारात मंत्र्यांना विचारलं, “या महागाईचं मूळ कारण काय आहे?” मंत्री आपापल्या कल्पना मांडू लागले – कुणी म्हणाले पाऊस कमी झाला म्हणून पीक घटलं, तर कुणी…
तेनालीराम चे वाक्चातुर्य
एकदा तेनालीराम तीन मासाची सुट्टी घेऊन बद्रिनाथाच्या यात्रेला गेला. तो जाताच मंत्री सेनापती आणि काही सरदारांचे संगनमत झाले. मंत्रीने सम्राट कृष्णदेवरायना सुचविले की, राज्याच्या सीमेवर नेहमीच शत्रुंच्या आक्रमणाचा धोका असतो. आपण अशी व्यवस्था केली पाहिजे की, ज्यामुळे सीमेच्या आसपास रहाणारी जनता निर्भय होऊन सुखाने जगेल. महाराजांना या गोष्टीत तथ्य वाटले. त्यांनी लगेच आदेश दिला की,…
निर्मळता
गुरु शिष्य भ्रमंतीला निघाले होते. फिरता फिरता ते एका जंगलात येवून पोहोचले. जंगलात काही अंतरावर एक झरा वाहत होता. गुरुजींना तहान लागली होती. त्यांनी शिष्याच्या हाती कमंडलू दिले आणि त्याला पाणी घेवून येण्यास सांगितले. शिष्य झऱ्या पाशी गेला आणि त्याला असे दिसले कि तेथून नुकतेच बैल गाड्या गेल्या आहेत, बैल पाण्यातून गेल्याने पाणी खूप गढूळ…
डॉ. उषा मेहता – आवाज ज्याने स्वातंत्र्याला दिशा दिली
भारताच्या स्वातंत्र्यलढ्यात अनेक थोर पुरुष आणि स्त्रियांनी आपली आयुष्य वेचली. काहींच्या कथा आपण वारंवार ऐकतो, पण काही असेही होते ज्यांनी जरी शांतपणे काम केलं, तरी त्यांचा प्रभाव क्रांतीपेक्षा कमी नव्हता. डॉ. उषा मेहता ही अशीच एक नाव आहे – एक अशी क्रांतिकारी जीने आवाजाच्या माध्यमातून स्वातंत्र्याला दिशा दिली.डॉ. उषा मेहता यांचा जन्म २५ मार्च १९२०…
राणी येसुबाई – स्वाभिमानी आणि धैर्यशील स्त्रीराजकारिणी
राणी येसुबाई या छत्रपती शंभाजी महाराजांच्या पत्नी आणि राजाराम महाराजांच्या आई होत्या. त्या मराठा इतिहासातील एक अत्यंत महत्त्वाची स्त्रीराजकारिणी होत्या. शंभाजी महाराजांच्या मृत्यूनंतर मराठा साम्राज्यावर मोठं संकट आलं होतं. रायगड मुघलांच्या वेढ्यात होता, राजाराम महाराज लहान होते आणि राज्यात अराजकता पसरलेली होती. अशा कठीण परिस्थितीत राणी येसुबाई यांनी जबाबदारी स्वीकारली.त्यांनी आपल्या पुत्राच्या सुरक्षेची काळजी घेतली…
चले जाव आंदोलन : स्वप्नातून यशाकडे
सातारा जिल्ह्यातील भारत छोडो आंदोलनावर आधारित ही कथा १९४२ च्या ऐतिहासिक पार्श्वभूमीवर रचलेली आहे. त्या काळी संपूर्ण भारत ब्रिटिशांच्या बंधनापासून मुक्तीसाठी झुंजत होते. महात्मा गांधींच्या नेतृत्वाखाली सुरु झालेल्या ‘चले जाव’ (भारत छोडो) आंदोलनाने संपूर्ण देशात आग लावली होती. या चळवळीचा परिणाम म्हणून साताऱ्याच्या खेड गावातही क्रांतीची लाट उठली होती. कथेतील रमा, एक १८ वर्षांची युवती ,…
छोटा दीप, मोठं प्रकाश
खूप वर्षांपूर्वी, एका छोट्याशा गावात दीपक नावाचा एक खोडकर मुलगा राहत होता. तो खूप गोष्टी शिकायला उत्सुक असायचा, पण अभ्यासात फारसा रस नसायचा. खेळणं, धावणं, झाडांवर चढणं — त्यालाच त्याचं जग वाटायचं. शाळेतील शिक्षक नेहमी म्हणायचे, “दीपक, तू हुशार आहेस, पण लक्ष द्यायला शिक!“पण दीपकच्या मनात एकच प्रश्न असायचा, “माझं काय विशेष आहे? मी काही…
आईच्या हाकेसाठी थांबलेली बस
एका लहानशा खेड्यात अनिकेत नावाचा एक मुलगा राहत होता. तो शाळेत हुशार होता, पण त्याच्या घरात परिस्थिती फारशी चांगली नव्हती. त्याचे वडील वयात येण्याआधीच गेले होते, आणि आई मोलमजुरी करून त्याला शिकवत होती. सकाळी चारला उठून ती शेती, घरी काम, मग गावातली स्वच्छता – असं सारं काही करत होती. पण तिचा एकच ध्यास होता –…
सावळ्या गाढवाचं सोनं
एका खेड्यात एक शेतकरी राहत होता. त्याचं नाव होतं – गंगाराम. गंगाराम फार साधा आणि मेहनती माणूस होता. त्याच्याकडे एक सावळं गाढव होतं, नाव – भोंड्या. भोंड्या रोज शेतात ओझं वाहायचं, पाण्याच्या हंड्यांमध्ये फिरायचं, आणि संध्याकाळी दमून दमून घरी यायचं. पण गावातले लोक भोंड्याची सतत चेष्टा करायचे. “अरे, हे काय गाढव आहे? काळं-कुळिश! कुणी सोनं…
चतुर शेतकरी
एक गावात रामू नावाचा एक शेतकरी राहत होता. तो खूपच बुद्धिमान, मेहनती, आणि सकारात्मक विचारांचा होता. तो आपली शेती अतिशय चांगल्या प्रकारे करत असे. रामू नेहमी काहीतरी नवीन शिकायचा, प्रयोग करायचा, आणि संकटांवर तोडगा काढायचा प्रयत्न करत असे. एका वर्षी गावात मोठा दुष्काळ पडला. पाऊसच झाला नाही. तलाव, विहिरी कोरड्या पडल्या. बहुतेक शेतकऱ्यांच्या शेतातील पिकं…